Κυπριακό-περιουσιακό και λίγη …φαντασία

Χρόνια τώρα πιστεύω –και μάλλον επιβεβαιώνομαι- πως το πιο καυτό σημείο για την όποια επίλυση του κυπριακού προβλήματος είναι το κεφάλαιο που αφορά στο εδαφικό και το περιουσιακό. Όλα τα άλλα μπορούν να λυθούν ή «λυθούν». Από το πόσοι έποικοι θα παραμείνουν μέχρι και τον ποιος θα κυβερνά. Στο πιο πάνω θέμα έχουν …κολλήσει οι επιτροπές. Οι τουρκοκυπριακοί πλευρά φέρνει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων διάφορες προτάσεις. Μία από αυτές αναφέρεται για δημιουργία εταιρείας ανάπτυξης και την αποκατάστασης των τ/κ περιουσιών στις ελεύθερες περιοχές.

Προτείνεται δλδ η δημιουργία εταιρείας αστικής ανάπτυξης, το κεφάλαιο της εταιρείας θα είναι οι τ/κ περιουσίες στις ελεύθερες περιοχές και μέσω αυτής θα αξιοποιούνται οι περιουσίες και τα λεφτά θα δίνονται σε αποζημιώσεις προς Ε/κ που έχουν περιουσίες στο κατεχόμενο τμήμα και δεν θα επιστρέψουν.

Η ελληνοκυπριακή πλευρά υπέδειξε πως δεν αποδέχεται πως ιδιοκτήτης των τ/κ περιουσιών είναι το ψευδοκράτος, το οποίο δεν έχει την αρμοδιότητα να τις διαχειρισθεί όπως θέλει. Μια τέτοια εξέλιξη παραπέμπει ουσιαστικά στην αναγνώριση των πράξεων, που έγιναν από το κατοχικό καθεστώς μετά την εισβολή και βίαιη εκδίωξη των Ελληνοκυπρίων. Τότε, για να εξασφαλίσουν οι Τ/κ περιουσίες Ελληνοκυπρίων στις κατεχόμενες περιοχές υπέγραφαν έγγραφο με το οποίο εκχωρούσαν τις δικές τους που είχαν αφήσει, στο ψευδοκράτος, που αποκτούσε ρόλο «ιδιοκτήτη». Αυτή η θέση παραπέμπει, επίσης, στην τουρκική λογική για ανταλλαγή περιουσιών.

Αν μη τι άλλο, οι τ/κ έχουν φαντασία και δαιμόνιο.

κάντε κλικ πάνω στη φωτογραφία

Το κυπριακό σε κρίσιμη φάση

Θαρρώ πως το κυπριακό έφτασε στην πιο κρίσιμη του φάση, από πλευρά συνομιλιών, συμβιβασμών και διαπραγματεύσεων. Οι δύο συνομιλητές συζητούν για το περιουσιακό και αναζητούν φόρμουλα για τις κατεχόμενες περιουσίες.
Διαβάζω στον κυπριακό κυρίως Τύπο, πως ο πρόεδρος της Κύπρου Χριστόφιας και ο αντιπρόσωπος των Τ/Κ Ταλάτ διαφωνούν στη βασική αρχή για το περιουσιακό και αποφάσισαν να περάσουν στη συζήτηση των κριτηρίων. Η ελληνική πλευρά επιμένει πως προτεραιότητα έχει ο νόμιμος ιδιοκτήτης της περιουσίας ενώ η τουρκική επιμένει ότι πρώτος «δικαιούχος» είναι ο σημερινός χρήστης. Οι δύο διαπραγματευτές αποφάσισαν να αρχίσουν οι σύμβουλοι τους την επεξεργασία κριτηρίων και την κατηγοριοποίηση των περιουσιών. Δηλαδή, μεταξύ άλλων, τι θα γίνει με εκείνες τις περιουσίες που σήμερα έχουν κατασκευασθεί δρόμοι, κτίσθηκαν κτίρια δημόσιας ωφελείας, όπως νοσοκομεία ή οικισμοί και πολυκατοικίες. Αυτή η συζήτηση εκ των πραγμάτων θα διαμορφώσει μια συμβιβαστική φόρμουλα στο κεφάλαιο αυτό, που θα επανεξετάσουν οι Χριστόφιας και Ταλάτ.

Ανέκαθεν, η προσωπική μου άποψη ήταν και είναι (και ας διαφωνήσουν σ’ αυτό πολλοί και καλοί φίλοι μου) πως το κλειδί για τη λύση είναι το περιουσιακό. Αυτό πίστευα πως αφορούσε τους πρόσφυγες και των δύο πλευρών. Και μάλλον το επιβεβαιώνουν και οι δύο συνομιλητές. Και στήριζα την άποψή μου αυτή στο σημερινό καθεστώς που λέει πως όλοι οι κύπριοι ηλικίας μέχρι 35 χρονών (δηλ. αυτοί που γεννήθηκαν μετά το 1974) γνώρισαν και ζουν την υπάρχουσα κατάσταση• την Κύπρο διχοτομημένη. Οι κάτοικοι στη νότια Κύπρο, και ιδίως οι μη πρόσφυγες, θεωρούν πως είναι καλύτερα «αυτοί» από κει κι «εμείς» από δω αφού «μια χαρά είμαστε έτσι». Και έχουν πολλούς λόγους να το υποστηρίζουν. Φαντάζομαι πως το ίδιο θα ισχύει και τους κατοίκους στο βόρειο μέρος, αρκεί να αποκτήσουν κι αυτοί τις ελευθερίες που απολαμβάνουν οι «συγκάτοικοί» τους στο νησί (ή τουλάχιστον αυτές που σήμερα ονομάζουν «άρση απομόνωσης». Φυσικά η πραγματικότητα -ή μέρος αυτής- δεν είναι έτσι. Πολλά ευρωπαϊκά κονδύλια έχουν πέσει στο βορρά για «Βελτιωτική υποδομές» όπως αναφέρουν και οι σχετικές πινακίδες, στην κατεχόμενη Κερύνεια).

Από τους πρόσφυγες, η γενιά των πατεράδων μας, αυτοί που γεννήθηκαν, έζησαν και δημιούργησαν περιουσίες θέλουν διακαώς της επιστροφή στις περιουσίες τους. Όταν και αν επιστρέψουν σ’ αυτές, θα ήθελαν να τις διαχειριστούν όπως οι ίδιοι επιθυμούν. Να ζήσουν σ’ αυτές, να τις εκμεταλλευτούν ή και να τις πουλήσουν.
Η δική μου γενιά των προσφύγων, που γεννήθηκε και έζησε 2 έως 3 δεκαετίες εκεί, που δεν πρόλαβε να δημιουργήσει εκεί, που αναγκάστηκε να ζει και να δημιουργεί κάπου αλλού, εντός ή εκτός Κύπρου, φαντάζομαι πως επιθυμεί την διαχείριση της περιουσίας των γονιών της.
Τα παιδιά μας, που όπως προανέφερα γεννήθηκαν αλλού, που δεν έζησαν το «άλλο» μέρος και που απλά γι αυτό από τους γονείς ή τους παππούδες τους, αμφιβάλλω αν ενδιαφέρονται. Το κυπριακό τους θυμίζει κάτι σαν την Σμύρνη, την Κωνσταντινούπολη, τη …Μεγάλη Ιδέα. Κάτι βγαλμένο και διδαγμένο μέσα από τα βιβλία της ιστορίας. Κι εμείς, οι γονείς τους, να προσπαθούμε να καλλιεργήσουμε την ιδέα της ενωμένης Κύπρου και να συντηρήσουμε στις μνήμες τους την Κερύνεια, την Αμμόχωστο, του Μόρφου και ..και…
Τέλος, οι μη πρόσφυγες δεν έχουν κανένα λόγο να ζητούν επίλυση του κυπριακού. Θα χάσει αξία η δική τους γη, θα χάσουν πελατεία, θα χάσουν συμφέροντα. Θα ανοίξουν νέες δουλειές; Χμ…
Η προηγούμενη γενιά, των πατεράδων μας, έφυγε ή φεύγει σιγά σιγά. Εμείς, μεσήλικες και πάνω όντες, προσμένουμε και προσβλέπουμε σε κάτι θετικό, Έχουμε όμως και την έγνοια μην τυχόν … ξεχάσουμε ν’ αλλάξουμε πανιά κι έτσι το τέλος μην προλάβουμε να δούμε! Γι αυτό λέω πως το περιουσιακό είναι κυρίαρχο θέμα και μόλις λυθεί αυτό, όλα τα άλλα θα είναι ψιλά.

ΥΓ. Ενισχυτικό της άποψής μου: οι διεκδικήσεις μέσω προσφυγών των κυπρίων προσφύγων στο ΕΔΑΔ, η πρόσφατη εκδίκαση με θετικό αποτέλεσμα για αποζημίωση περιουσίας ελλήνων στην Κωνσταντινούπολη καθώς και οι ενέργειες για αποζημιώσεις από την Ιταλία και Γερμανία για το ’40.

Η επίλυση του Κυπριακού μήπως βρίσκεται στο …περιουσιακό

Έτος επίλυσης του Κυπριακού χαρακτηρίστηκε το 2009 τόσο από τα Ηνωμένα Έθνη όσο και από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πόσες φορές διαβάσαμε, ακούσαμε, πιστεύσαμε και στο τέλος απογοητευτήκαμε από ανάλογες δηλώσεις. Πράγματι, η Κύπρος βρίσκεται μπροστά στην προοπτική δύο παραλλαγών διχοτόμησης: μιας συμφωνίας τύπου Σχεδίου Ανάν (και κάτι χειρότερο) ή της …αποκατάστασης της de facto κατάστασης, της διχοτόμησης δλδ, στην οποίαν βαδίζουμε αργά μα σταθερά.

Γιατί όμως εγώ έχω διαφορετική άποψη; Γιατί έχω μια υποψία –ίσως και πεποίθηση- πως αν λυθεί το περιουσιακό θετικά για τους κύπριους, το κυπριακό θα έχει λυθεί αυτοστιγμεί; "Χωρίς ουσιαστική ικανοποίηση στο περιουσιακό, το κυπριακό δεν λύνεται. Τελεία και παύλα". Η χαρακτηριστική αυτή τοποθέτηση διπλωμάτη είναι ενδεικτική της σημασίας που αποδίδει η ελληνοκυπριακή πλευρά στο συγκεκριμένο κεφάλαιο. Για τρεις λόγους:

• Ο πρώτος, διότι το περιουσιακό αφορά σε χιλιάδες ανθρώπους, πρόσφυγες και τις περιουσίες τους.
• Ο δεύτερος, αφορά στο γεγονός ότι το ζήτημα των περιουσιών θα δώσει και το στίγμα του αν η λύση θα σέβεται ή όχι τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα και ελευθερίες ή αν θα καθιστά τους ελληνοκυπρίους πολίτες «περιορισμένων» δικαιωμάτων.
• Ο τρίτος λόγος συνίσταται στο γεγονός πως αν οι τουρκικές προθέσεις στο κεφάλαιο των περιουσιών είναι απογοητευτικές, τότε θα είναι ουσιαστικά προδιαγεγραμμένη η πορεία και η κατάληξη των συζητήσεων και σε θέματα-κεφάλαια όπως Διακυβέρνηση και Κατανομή Εξουσιών.

Η ελληνοκυπριακή πλευρά θεωρεί ότι το κατά πόσον θα υπάρξει ικανοποιητική διευθέτηση του περιουσιακού θα εξαρτηθεί από την ανταπόκριση στα εξής κριτήρια: 1) Το ποσοστό εδάφους που θα επιστραφεί. 2) Η πλήρης -αλλά και στην πράξη- αναγνώριση του δικαιώματος ιδιοκτησίας των ελληνοκυπρίων, χωρίς βεβαίως θεωρίες περί …διπλής ιδιοκτησίας. 3) Αναγνώριση ότι τον πρώτο λόγο στις περιουσίες θα έχουν οι νόμιμοι ιδιοκτήτες και ενδεχομένως το δεύτερο λόγο οι νυν χρήστες. Δηλαδή, οι νόμιμοι ιδιοκτήτες θα έχουν το πλήρες δικαίωμα επιλογής του πώς θα αξιοποιήσουν την περιουσία τους (επιστροφή σε αυτήν, πώληση κτλ).

Είχα γράψει σε παλαιότερη ανάρτησή μου πως δε γνωρίζω πραγματικά ποια λύση και τι λύση θέλουν οι συμπατριώτες μου. ‘Η ακόμη κι αν κάποιοι θέλουν λύση. Εξηγούμαι:

• Οι νέοι (ελληνοκύπριοι, τουρκοκύπριοι και τούρκοι έποικοι) ηλικίας μέχρι και 34 χρόνων, έχουν γεννηθεί γνωρίζοντας την υπάρχουσα κατάσταση, «εμείς από δω κι αυτοί από κει». Αυτοί, πιστεύω πως (οι νεώτεροι σίγουρα) προτιμούν ή αποδέχονται την υπάρχουσα κατάσταση.
• Οι μη πρόσφυγες, αναρωτιέμαι αν θέλουν καν λύση που να οδηγεί στην προηγούμενη κατάσταση; Γιατί, σε μια τέτοια περίπτωση θα …ζημιωθούν οικονομικά.
• Και από την άλλη, οι πρόσφυγες οι οποίοι δικαίως περιμένουν τη λύση. Τώρα ποια λύση θέλουν; Κυρίως θέλουν να επιστραφεί η παλιά ιδιοκτησία τους και η διαχείριση αυτής στα χέρια τους. Είναι ρεαλιστές. Το μόνο που θέλουν είναι να υπάρξει εγγύηση για την ασφάλεια και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους.

Μέχρι σήμερα τρεις γενιές «ζουν» το κυπριακό πρόβλημα –η τέταρτη, τα εγγόνια μας δηλαδή, τώρα γεννιέται. Η γενιά των πατεράδων μας, που έζησαν και δημιούργησαν στα κατεχόμενα και τελικά τα έχασαν όλα. Η γενιά η δικιά μου που έζησε αλλά δεν πρόλαβε να χαρεί, να «απολαύσει». Και η γενιά των παιδιών μας, η οποία απλώς …έμαθε το πρόβλημα και επισκέφτηκε –ή όχι- τα κατεχόμενα. Ο φυσικός θάνατος των δύο πρώτων πιθανόν –για να μην πω σίγουρα- θα αλλάξει το σκηνικό. Λέτε αυτό να περιμένουν κάποιοι πολιτικοί μας, οι ξένοι και σίγουρα οι Τούρκοι; Ο χρόνος θα δείξει του λόγου το αληθές -ή αναληθές!

ΥΓ. Η παρούσα ανάρτηση γράφτηκε τη Δευτέρα 12 του γενάρη και προγραμματίστηκε για την Τετάρτη 14 γενάρη.

Τζυπριώτικα ανέκδοτα

O Κύπριος πρόεδρος Δημήτρης Χριστόφιας, εβρισκόμενος στη Μόσχα σε επίσημη επίσκεψη, δήλωσε στα ρωσικά Μέσα Ενημέρωσης, «Αγαπώ τη Μόσχα, όπως τη Λευκωσία». Αμέσως, ο Ρώσος ομόλογός του Ντμίτρι Ανατόλιεβιτς Μεντβέντεφ (Дмитрий Анатольевич Медведев) έδωσε εντολή για την …απαγωγή του και την απαγόρευση εξόδου του από τη Ρωσία. «Τέτοιους αγνούς πατριώτες και φίλους της Ρωσίας, δεν τους αφήνουμε να πάνε χαμένοι», φέρεται να δήλωσε ο ρώσος πρόεδρος.

Στη φωτογραφία, στιγμιότυπο από την απαγωγή του κου Χριστόφια. Διακρίνεται ευκρινώς το βλοσερό βλέμμα των απαγωγέων του, σε αντίθεση με το στενάχωρο ύφος του Προέδρου. Ο πρόεδρος της Κυπριακής Βουλής και η αντιπολίτευση της Κύπρου, κάλεσαν τον πρέσβη της Ρωσίας στην Κύπρο, για να διαμαρτυρηθούν και να του επιδώσουν εγγράφως τις αντιρρήσεις τους, για την απαγωγή και κράτηση του κου Χριστόφια. Για ευνόητους λόγους!

Εν τω μεταξύ, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μεχμέτ Αλί Ταλάτ (Mehmet Ali Talat) και η ...ανεπίσημη σκιά του (δε θέλω ουουου…), ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (Recep Tayyip Erdoğan), τον αναζητούν, προκειμένου να συνεχίσουν τις μεταξύ τους συνομιλίες. «Τέτοιον αξιόπιστο και καλοπροαίρετο συνομιλητή, πού θα τον ξαναβρούμε», φαίνεται να δήλωσε ο Ταλάτ, ενώ η …σκιά του συμφώνησε κουνώντας το κεφάλι καταφατικά!

Στη φωτογραφία, το πλαστό χαμόγελο στα χείλη του κου Ταλάτ, είναι δείγμα της απόγνωσης και της αμηχανίας που κατέχει την τουρκοκυπριακή αντιπροσωπεία. Αντίθετα η ...σκιά του, χαμηλοβλεπούσα, δείχνει προβληματισμένη και δηλώνει "πού θα πάει, θα πιεστεί η Ρωσία και θα τον απελευθερώσει. Ελπίζουμε σύντομα. Θα ασκήσουμε όλα τα νόμιμα μέσα που διαθέτουμε". Πληροφορίες αναφέρουν πως θα καταφύγουν στα Ηνωμένα 'Εθνη.